John Hurt

Sir John Vincent Hurt 22 yanvar 1940-cı ildə İngiltərənin Derbişir bölgəsində, bir din xadiminin oğlu olaraq dünyaya gəlib. Sənətə olan həvəsi gənc yaşlarında rəssamlıqla başlasa da, ailəsinin təşviqi ilə aktyorluğa yönəlib və Londondakı nüfuzlu Kral Dramatik İncəsənət Akademiyasına (RADA) təqaüdlə qəbul olunub. 1962-ci ildə peşəkar karyerasına başlayan Hurt ilk böyük uğurunu 1966-cı il istehsalı olan, altı Oskar mükafatlı "Her Devrin Adamı" (A Man for All Seasons) filmində canlandırdığı Riçard Riç obrazı ilə qazanıb. 1970-ci illər Hurtün karyerasında unudulmaz və ikonik rollarla dolu bir dövr olub. 1975-ci ildə "The Naked Civil Servant" adlı televiziya filmində canlandırdığı homoseksual ikon Kventin Krisp rolu ilə İngiltərədə böyük səs-küy yaradıb və bir anda ölkənin ən tanınmış aktyorlarından birinə çevrilib. Beynəlxalq şöhrətini isə iki mühüm filmlə möhkəmləndirib: Alan Parkerin rejissoru olduğu "Geceyarısı Ekspresi" (Midnight Express) (1978) filmindəki ifası ilə "Ən yaxşı ikinci plan aktyoru" nominasiyasında ilk Oskar namizədliyini qazanıb. Bir il sonra Ridli Skottun elmi-fantastika klassiki olan "Yaratık" (Alien) (1979) filmində kino tarixinin ən şokadıcı və məşhur səhnələrindən birinə imza ataraq yaddaşlara həkk olunub. 1980-ci ildə Devid Linçin rejissoru olduğu "Fil Adam" (The Elephant Man) filmində ağır deformasiyaya uğramış Con Merriki canlandırdığı rolla karyerasının zirvəsinə çatıb. Sıx protez makiyaj altında nümayiş etdirdiyi təsirli və humanist ifa ona "Ən yaxşı aktyor" nominasiyasında ikinci Oskar namizədliyini gətirib. Elə həmin onillikdə Maykl Radfordun distopik klassiki "1984" (Nineteen Eighty-Four) filmində baş rol Vinston Smiti canlandıraraq daha bir unudulmaz performansa imza atıb. Özünəməxsus, qəmli və təsirli səsi karyerası boyu ən bariz xüsusiyyətlərindən biri olub və saysız-hesabsız sənədli filmdə, eləcə də bədii filmlərdə səsləndirməçi kimi çıxış edib. Karyerasının sonrakı dövrlərində də məhsuldarlığını qoruyan Con Hert yeni nəsil tamaşaçılarla böyük büdcəli fantastik filmlər vasitəsilə görüşüb. "Harry Potter" seriyasında sirli əsa ustası cənab Ollivanderi, Gilyermo del Toronun "Hellboy" seriyasında isə professor Trevor Brattenholmu canlandırıb. Həmçinin, populyar elmi-fantastika serialı "Doctor Who"-nun 50 illik yubiley xüsusi buraxılışında canlandırdığı "Savaş Doktoru" (War Doctor) obrazı ilə də böyük rəğbət qazanıb. Sənətə verdiyi misilsiz töhfələrə görə 2015-ci ildə Kraliça II Elizabet tərəfindən "Sir" titulu ilə təltif edilən əfsanəvi aktyor 25 yanvar 2017-ci ildə, 77 illik yubileyindən üç gün sonra, mədəaltı vəzi xərçəngi ilə uzun sürən mübarizədən sonra dünyasını dəyişib. Geridə qoyduğu 200-dən çox rolla kino tarixinin ən çoxşaxəli, cəsur və hörmətli aktyorlarından biri kimi xatırlanır.